Brandpreventie

Een van de ergste ongelukken die kunnen voorkomen in de winkel is brand. Vooral als er personeelsleden en klanten in de winkel zijn die in paniek raken. Door paniekreacties kunnen veel slachtoffers vallen. Zorg ervoor dat er geen paniek ontstaat, blijf rustig en probeer iedereen zo ordelijk mogelijk via nooduitgangen de winkeluit  te  krijgen  (hou  de  nooduitgangen  dus  altijd  vrij).  Menselijke  tekortkomingen  of  menselijk  falen  zoals onvoorzichtigheid, nalatigheid, roekeloosheid en ondeskundigheid, zijn in veel gevallen de oorzaak van brand. Een winkelier moet ervoor zorgen dat hij en zijn personeel zich niet tot deze tekortkomingen laten verleiden. Blijf altijd alert!

Elke situatie waaruit brand kan ontstaan, moet worden vermeden. Daarnaast moet ervoor worden gezorgd dat ieder personeelslid:
•	brandbare materialen en ontstekingsbronnen gescheiden houdt
•	weet waar hij de hoofdschakelaar kan vinden
•	weet waar hij de hoofdgaskraan kan vinden
•	het ontruimingsplan kent
•	een keer heeft deelgenomen aan een brandoefening
•	de nooduitgangen, nooddeuren en vluchtgangen weet te vinden en deze vrijhoudt
•	storing aan elektrische installaties meldt en deze installaties uitschakelt of snel verhelpt
•	de plaats en werking van blusapparaten kent.

Figuur 2-4: Zorg dat je weet wat je bij brand moet doen

Als er toch brand uitbreekt, dan is het maar goed dat er voorzorgsmaatregelen genomen zijn. Denk hierbij aan
maatregelen als:
•	het ophangen van brandblusapparaten
•	het plaatsen van borden ‘uitgang’ en ‘nooduitgang’
•	richtlijnen over hoe je moet omgaan met open vuur, elektriciteit en brandgevaarlijke stoffen.

Om op een juiste manier te handelen bij brand moet je weten hoe brand ontstaat. Eén ding is zeker, brand ontstaat niet zomaar. Er moet aan enkele voorwaarden worden voldaan voor verbranding mogelijk is. Deze voorwaarden zijn:

•	er moet brandbare stof aanwezig zijn
•	er moet zuurstof aanwezig zijn
•	er moet een verbrandingsreactie op gang worden gebracht.

Figuur 2-5: Een rookdetector signaleert brand

Bijna alles in de winkel en het magazijn kan als brandbare stof dienen. Er zijn verschillende oorzaken waardoor stoffen in brand kunnen raken, zoals:
•	stralingswarmte
Brand ontstaat doordat een brandbare stof te dicht bij de warmtebron wordt gehouden. Denk aan elektrische straalkacheltjes of zware halogeenlampen in een etalage.

•	vonken
Gloeiend hete vonken komen op een materiaal dat licht ontvlambaar is. Zoals bijvoorbeeld bij het knappen van brandend openhaardhout of bij las- en slijpwerkzaamheden.

•	wrijving
Langdurig en stevig tegen elkaar gewreven materialen kunnen gaan schroeien en ontvlammen.

•	kortsluiting
Dit kan ontstaan doordat twee punten van een geleider met elkaar in aanraking komen. Hierdoor wordt de weerstand van de stroomkring verkleind en de stroomsterkte vergroot. Denk aan een haspel die bij gebruik niet helemaal wordt afgerold. Er ontstaat een te hoge stralingswarmte. De mantel van de elektrische draad gaat smelten en de geleiders komen tegen elkaar. Er ontstaat kortsluiting.

Bedenk ook dat er kortsluiting kan ontstaan door (regen)water. Dat kan als je werkt met (verleng)snoeren om buiten de winkel (feest)verlichting of (speel)apparaten op het lichtnet aan te sluiten.

•	overbelasting van het elektriciteitsnet
Overbelasting ontstaat als er te veel elektrische apparaten op het net of de zekeringgroep worden aangesloten.

Je hebt het al eerder gelezen: bij brand moet je ervoor zorgen dat er geen paniek ontstaat. Zorg ervoor dat klanten zo snel mogelijk de winkel verlaten. Afhankelijk van de situatie moet je beoordelen wat je gaat doen: zelf blussen of de brandweer bellen. Een klein beginnend brandje kun je zelf blussen met de juiste blusmiddelen. Neem echter geen risico: bel de brandweer of het alarmnummer 1-1-2. Als het enigszins mogelijk is, probeer dan:
•	gas en elektriciteit af te sluiten
•	ramen en deuren te sluiten.

Figuur 2-6: Voorkom paniek als het brandalarmsignaal afgaat